De Drie Principes van de Kosmos

 

DIFFERENTIATIE, SUBJECTIVITEIT EN GEMEENSCHAP

(uit Dream of the Earth, hoofdstuk 5)

Het industriële technologische tijdperk loopt ten einde en we staan nu voor een nieuw tijdperk. Een tijdperk dat we het ecozoïsche of ecologische tijdperk kunnen noemen. Het woord ecologisch is gekozen om de relatie van een organisme met zijn omgeving aan te geven, maar eveneens om ons te herinneren aan de onderlinge afhankelijkheid van alle levende en niet levende systemen op Aarde. Een overtuigende visie van een integrale planeet op zowel het ruimtelijke als het evolutionaire (tijdgebonden) vlak is van groot belang om de innerlijke krachten te genereren die nodig zullen zijn voor de psychische en sociale veranderingen die van ons worden verlangd. Om deze veranderingen te bewerkstelligen zullen wij de hulp van de planeet nodig hebben.

Het gaat hier niet alleen om aanpassing van bijvoorbeeld onze brandstofvoorziening of van ons huidige onderwijs of ons sociale en economische bestel. Nee, wat gevraagd wordt is een drastische evolutie van ons bewustzijn. Wij moeten een nieuwe taal ontwikkelen en een nieuwe invulling geven aan wat het betekent om mens te zijn. We zullen niet alleen onze nationale, geografische grenzen moeten overschrijden en werkelijk globaal en ecologisch gaan denken. Wij zullen ons moeten gaan gedragen als volwaardige deelnemers aan de hele leefgemeenschap. Deze evolutie betekent een totaal nieuwe realiteit met een nieuw waardesysteem, een nieuw wereldbeeld.

Het is duidelijk dat de veranderingen die nodig zijn niet zullen kunnen bestaan uit deeloplossingen die voortkomen uit het huidige wereldbeeld, net zo min als kwantumfysica kon worden begrepen door aanpassingen van de natuurkundige wetten van Newton.

We zijn als mens nu zo machtig dat we de dominante factor zijn geworden die het lot van de Aarde en alles wat er op leeft, bepaalt. We beschikken over leven en dood van niet alleen individuen maar van volledige leefsystemen. We kunnen genetisch ingrijpen. We kunnen de beschermende ozonlaag laten verdwijnen. We kunnen de leefsystemen in de zeeën drastisch veranderen en rivieren omleggen of laten stoppen met stromen. We zijn in staat de chemische samenstelling van de biosfeer te veranderen en zelfs in te grijpen in de topografie van de planeet. Dit zijn maar een paar voorbeelden.

Wat zijn de beperkingen van ons huidige wereldbeeld? Individualistisch denken en de bevrediging van het eigen ego staan voorop met als gevolg dat de samenleving sterk de nadruk legt op competitie. Een natie, of economische groep, wordt beschouwd als de beste garantie voor de vrijheid om dit alles na te streven. De planetaire context komt hier niet in voor. Nu beginnen we echter in te zien dat wat goed is voor het individu dodelijk kan zijn voor het grotere geheel. In het nieuwe tijdperk zal elk besluit of elke handeling geplaatst moeten worden binnen de context van het heel het levensweb.

Het nieuwe ecologische tijdperk kenmerkt zich door drie beginselen waar de inheemse volkeren intuïtief vanuit gingen, maar die nu door de wetenschap zijn bevestigd. Deze beginselen definiëren de wijze waarop het universum werkt en zijn:

  •  differentiatie,
  • subjectiviteit en
  • gemeenschap.

Differentiatie is de oer uitdrukking van het universum. We kennen allemaal het verhaal over hoe het heelal naar alle waarschijnlijkheid is ontstaan: de oerknal, de sterrenstelsels en hoe onze planeet toen, met al haar leven, van primitieve eencellige tot de enorme variëteit van leef soorten, uiteindelijk tot bloei kwam. Overal vond en vindt differentiatie plaats, en met het menselijke avontuur is het niet anders. Hoeveel culturen en verschillende soorten mensen zijn er niet?

Het tweede oerbeginsel is dat van toenemende subjectiviteit. Subjectiviteit heeft te maken met de innerlijke en dus spirituele en psychische hoedanigheid van alles in het universum. Vanaf de vorming van het eerste waterstofatoom tot aan de ontwikkeling van het menselijke brein, is niet alleen de uiterlijke complexiteit steeds verder toegenomen, maar ook de innerlijke, psychische samenhang. Toenemende subjectiviteit houdt direct verband met een toenemende complexiteit van het centrale zenuwstelsel, dat uiteindelijk zijn vervolg vindt in de ontwikkeling van de hersenen. Hoe verder dat zenuwstelsel en die hersenen zich ontwikkelen, hoe meer vrijheid en zelfbeschikking (autonomie) een organisme heeft. Dus op die manier wordt de Aarde steeds verder afhankelijk van het vrije samenspel tussen autonome krachten, die veroorzaakt worden door de levensvormen, de mens incluis.

Het derde oerbeginsel is gemeenschap. Wat hiermee wordt bedoeld is de wijze waarop elk onderdeel van het universum met elkaar verbonden is. Want het universum is één energetisch – zij het veelvormig – proces. Er is maar één oer energie in het universum. Intuïtief weten we dit, en dit is de basis van alle religies en mystieke ervaringen. Ook Plato beschreef dit principe in zijn Timaeus en Newton in zijn boek, de Principia. De moderne wetenschap, met name de sterrenkunde en kosmologie, bevestigt dit eveneens.  Het ons bewust worden van de aanwezigheid van die heilige energie in alle deeltjes van het universum is een van de uitdagingen voor het binnengaan van de ecologische tijd; diep mystiek ontzag voor de sterren, de maan en de zon, voor de oceanen en de continenten, voor het veelvormige leven, de bomen en dieren en de vogels. Om een levend wezen zomaar te doden staat gelijk aan het vernietigen van een uitdrukking van het spirituele. Onze behoefte aan een relatie met andere levensvormen is in de eerste plaats spiritueel en pas op de tweede plaats fysisch of materieel.

Het ecologische tijdperk streeft ernaar om deze subjectieve waarden te herstellen en een nieuwe vorm te geven, want zij vormen de basis van elk levend wezen en alles wat er is. Het betekent dat wij moeten leren luisteren naar die subjectieve, psychische energieën in het binnenste van de Aarde en in onszelf. Onze kennis van en macht over ons fysieke bestaan is geen absolute kennis en zeker geen absolute macht. Het is een geschenk, een eer om samen te mogen werken met de oerenergie die tot doel heeft het verdere ontvouwen van het grote avontuur Aarde.

De Aarde eist van ons dat we nun een enorme verantwoordelijkheid op ons nemen. De kinderjaren zijn voorbij en de mensheid zal volwassen moeten worden. De band tussen moeder en kind wordt verbroken om plaats te maken voor iets nieuws. Zo is het ook met de mensheid het is waar, we zijn losgeraakt van de Natuur, maar terug kunnen we niet meer. Het gaat er nu om een nieuwe volwassen, spirituele en fysieke relatie aan te gaan met de natuur.

240_F_142001247_yWMjp8PnzNoHbu4MG6yrIjxQRdl0getU

vrije foto internet


 

Dream of the Earth, hoofdstuk 5, ISBN 0-87156-622-2

Vertaling van Michiel Doorn, met toestemming van Thomas Berry . Opgenomen in Thomas Berry, Profeet voor de Aarde, 2009, Lulu Com  ID 8075919

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.