Wie is Thomas Berry?

 

Tijdens mijn opleiding in Genesis Farm, eind negentiger jaren van de vorige eeuw maakte ik uitgebreid kennis met de inzichten van Thomas Berry. Hij noemde zichzelf steeds een geo-loog; een theoloog van de Aarde, die vanuit die dimensie schreef over de Aarde en de nieuwe relatie van de mens en de Aarde die we zo hard nodig hebben.

Jaren later kwam ik in contact met Michiel Doorn. Hij heeft vele jaren in de VS gewoond en gewerkt. Toen hij De Gaarde ( Ecologisch Leercentrum, voorheen in Udenhout gevestigd)  bezocht, besloten we samen te gaan werken aan een bloemlezing van de werken van Thomas Berry, om hem zo in Nederland meer bekendheid te geven en zijn visie en inspiratie meer toegankelijk te maken. Thomas Berry gaf ons zijn volle medewerking en was zeer verheugd over dit initiatief in het Nederlands taalgebied. Hij sprak zijn waardering uit over de keuzen van de teksten die we samen hadden gemaakt en daarna heeft Michiel met veel toewijding en enthousiasme de vertalingen en de samenstelling van de bloemlezing verzorgd. Thomas Berry heeft het niet meer mogen meemaken, hij stierf kort voor de publikatie van de bloemlezing op 94 jarige leeftijd op 1 juni 2009.

Michiel is mogelijk de enige in Nederland die Thomas Berry persoonlijk heeft gekend en ontmoet. Graag deel ik met u een artikel van zijn hand over Thomas Berry.

Elly Verrijt

WIE  WAS THOMAS BERRY?

Wie was Thomas Berry, wat dacht hij precies en hoe kwam hij tot zijn inspiratie en wijsheid?

Thomas Berry werd bijna honderd jaar geleden geboren in een groot gezin in North Carolina, één van de staten in het oude zuiden van de VS. De ervaringen die Thomas Berry als jongen op deed met de natuur, de weide-velden, beken en bossen van Amerika in de twintiger jaren van de vorige eeuw, hebben zijn hele denken beïnvloed.

Ik heb hem een keer of vier mogen ontmoeten. Hij vertelde mij dat hij al op jonge leeftijd mystieke verbondenheid voelde met de natuur. En in die tijd was er maar één mogelijkheid om zulk soort gevoelens een plek te geven. Berry besloot tot het kloosterleven en studie. In 1948 promoveerde hij als priester en historicus met als specialisatie de Westerse cultuur. Om zijn kennis te complementeren reisde hij naar het Verre Oosten om daar Chinese taal, cultuur en religie te gaan studeren. Later heeft hij zich ook verdiept in de wijsheid van de eerste volkeren, Sanskriet en Indiase religies en de kosmologie. Het grootste deel van zijn leven is Berry religie- en geschiedenisprofessor geweest. Na zijn pensionering in 1995, keerde hij terug naar North Carolina. Het is voor hem belangrijk om de cirkel van zijn leven te sluiten met een diepe verbondenheid met de plek waar het allemaal begon.

 

ncteNorth Carolina,  USA “homeland” van Thomas Berry

Twee elementen in onze relatie met de Aarde zijn voor Berry essentieel: de evolutionaire ontwikkeling van zowel kosmos, Aarde, als menselijke cultuur, en de onzichtbare, innerlijke kwaliteiten van de Aarde. Wat bedoelt hij daarmee?

De Aarde is een uiterst ingewikkeld netwerk van fysische, chemische en biologische netwerken met daar bovenop nog eens alle culturele, economische en politieke systemen die wie als mens zelf hebben toegevoegd. Berry ziet in dit alles een belangrijke rode draad, de draad van de evolutionaire ontwikkeling van zowel de Aarde als de mens, want die gaan samen.

Berry volgt die evolutionaire draad naar de toekomst waar hij hoop ziet voor een vervolg van het menselijke en aardse avontuur. Maar hij volgt hem ook terug in de tijd, naar het allereerste begin van ons universum, de oerknal. Samen met Brian Swimme, schreef hij The Universe Story, het relaas over de wonderbaarlijke, creatieve en ontzagwekkende geschiedenis van onze planeet, ons heelal en uiteindelijk onszelf. Een van de favoriete uitspraken van Brian Swimme is dat voor een stuk appeltaart het hele universum nodig is en dat zij hiervoor al haar evolutionaire fasen moest doorlopen. Zonder oerknal, supernova’s, primitieve eencelligen, latere fotosynthese, de komst van de mens, enz., hadden appels, granen, boter en suiker nooit kunnen ontstaan.

Berry benadrukt dat de mensheid zich nu bewust begint te worden van dit geweldige kosmische, evolutionaire proces en dat wij ons moeten gaan realiseren dat er een enorme verantwoordelijkheid op onze schouders rust.Want de mens is nu de grootste bepalende factor in de verdere evolutie van de Aarde.

Als wij die rode draad van de evolutie weer oppakken en nauwkeurig bekijken, kunnen we zien dat hij twee strengen heeft. Een subjectieve, psychische, innerlijke streng en een objectieve uiterlijke streng, die met elkaar zijn verweven, maar toch duidelijk herkenbaar zijn. Subjectief en objectief gaan hand in hand, want alles wat een buitenkant heeft, heeft ook een binnenkant. We weten allemaal dat we niet alleen maar bestaan uit een lichaam, onze baan, en de dingen die we om ons heen hebben verzameld. Onze gevoelens, overtuigingen, hartstochten zijn net zo belangrijk. Voor een boom, een dier en de Aarde is het niet anders.

De Aarde heeft dus ook een innerlijke realiteit, een psyche. De eerste volkeren wisten dat. Berry zegt het duidelijk: “De mens heeft bewustzijn en vormt een integraal onderdeel van de Aarde, waar hij uit geëvolueerd is. De Aarde heeft dit bewustzijn voortgebracht, dus heeft zij zelf ook bewustzijn, al vanaf het begin af aan.”

Wat die innerlijke realiteit nou precies is, laat Berry vaak in het midden. Want de innerlijke realiteit van de Aarde kan niet worden geanalyseerd en bestudeerd. Maar wel kunnen we hem voelen en ervaren. Dat is iets wat Berry overkwam als jongen in de velden rond zijn ouderlijk huis. We kunnen zulke ervaringen beschrijven en vormgeven in verhalen, gedichten en kunst.

Ik heb het voorrecht gehad Thomas Berry verschillende keren te horen spreken en persoonlijk te ontmoeten. Elke ontmoeting was anders. De eerste keer was hij vermoeid en gedreven, diep bezorgd om de verwoesting van onze planeet. Een andere keer was hij vrolijk en schiep hij duidelijk genoegen in de bezoekers om hem heen. Berry heeft een zwak voor kleine kinderen, die hij ziet als natuurlijke “ ervarers,” die de natuur en het leven kunnen ondervinden zonder de behoefte aan analyse. De laatste keer dat ik hem zag was in augustus 2008. Hij was toen reeds geïmmobiliseerd door meerdere attaques en het korte termijngeheugen was niet zo best meer. Maar de diepe waarheden, waar hij zijn leven aan gewijd heeft, brandden nog in zijn verstand en ziel. Berry’s gedrevenheid was weg en zijn ogen hadden de immense zachtheid en diepte van heel oude mensen die nergens meer bang voor zijn en niets meer hoeven. Berry was weer thuis, thuis in het grote Universum, verbonden met alles. Wij praatten over koetjes en kalfjes, maar ineens leunde hij wat voorover, keek me recht aan en zei: “Denk erom, de Aarde is een spiegel die God zichzelf voor houdt.”

Ik bewonder Berry om zijn kennis en zijn diepe inzichten over het bestaan, en zijn ongelooflijke vermogen om complexiteit op zinnige maar poëtische wijze te verwoorden en terug te brengen tot haar grondbeginselen. Maar ik bewonder Berry vooral om zijn moed. Berry hoorde een diepe mystieke stem en in plaats van zich terug te trekken besloot hij te luisteren. En wat hij hoorde was dat die stem niet esoterisch was, maar voortkwam uit het bestaan zelf, uit de Aarde. Berry besloot te luisteren tegen alle conventies in. Tegen de conventie van de kerk die dicteerde dat spirituele waarden alleen van God in de hemel kunnen komen, tegen de conventie van de rationele wetenschap, en tegen de algemeen geldende normen en waarden van Amerika in de mid-twintigste eeuw, die zeiden dat het allemaal onzin is. En toch wist Berry te functioneren in zowel de kerk, de universitaire wereld, als in die maatschappij, zonder aan de roeping van die stem te verzaken. Daar is moed en verstand voor nodig.

Michiel Doorn

 

Samen met de kosmoloog en wiskundige Brian Swimme, heeft Berry ook nog The Universe Story geschreven, waarin de wonderbaarlijke evolutie van het heelal, de aarde, en de mens beschreven staan. Dit is vooralsnog alleen verkrijgbaar in het Engels. ( ISBN 978-0-06-250835-50)

Meditatie n.a.v. Thomas Berry’s werk

(uit de bloemlezing – De Psychische Betovering)

In 1975 vond in de Kathedraal van John the Divine in New York een publieke discussie plaats met als onderwerp technologie en de natuurlijke wereld. Deelnemers waren Edgar Mitchell, astronaut; Eido Roshi, Zen Meester, en Lame Deer, Sioux Indiaan. Toen de beurt aan Lame Deer was om te spreken, ging hij eerst staan, en met zijn heilige pijp in de hand boog hij naar de vier windstreken. Daarna keek hij rond en toen hij de enorme kathedraal in zich op had genomen, richtte hij zich tot het publiek en zei wat voor een geweldige plek deze kerk was om met het Goddelijke te communiceren. “Maar”, zei hij, “mijn mensen hebben een andere plek om met de Grote Geest te communiceren, een plek onder de blote hemel, met bergen in de verte en de wind die door de bomen waait, met de Aarde onder onze voeten, omringd door het geluid van de vogels en krekels. Onze plek is een ander soort plek dan deze kerk en een andere ervaring.”

  • Ga eens naar buiten en zoek een stil plekje  in de natuur of tuin. Kijk in de richting van de vier windstreken en neem rustig de omgeving in je op met al je zintuigen. Groet als het ware de omgeving vriendelijk. Formuleer de intentie om de stem van de Aarde duidelijk te mogen horen in al zijn verscheidenheid. Luister naar de vogels en de wind en naar de Aarde zelf.
  • Wat gebeurt er na een paar minuten, na een minuut of twintig?   Verandert de intensiteit en zuiverheid van de geluiden? Zijn er nieuwe geluiden, nieuwe stemmen, van b. v. vogels of ruisende bladeren, die zich openbaren? Als je voelt dat je klaar bent, vergeet dan niet om die plek te bedanken.
  • Meer weten over Thomas  Berry: zie https://ecozoictimes.com/thomas-berry-1914-2009-/

 

Thomas Berry

Ervin Laszlo over Thomas Berry:  in  Voorwoord voor het boek Thomas Berry. Profeet van de Aarde, pag. 4  (M.Doorn)

….”Thomas Berry was niet alleen een man van de twintigste eeuw, maar ook van de huidige eenentwintigste eeuw – de relevantie en betekenis van zijn ideeën, zijn waarschuwingen en zijn visie beginnen nu steeds helderder te worden. Weinig moderne denkers hebben zo ver vooruit gelopen als Berry. Hij is een profeet en zijn ideeën zijn actueler dan ooit en van groot belang voor ons bestaan en voortbestaan in de eenentwintigste eeuw.

Berry stelde diagnoses van probelemen die nu pas beginnen door te dringen in het menselijk bewustzijn. Al geruime tijd voorzag hij in de mondiale samenhang en de consequenties  van wat er aan het gebeuren is: “Het is door menselijk handelen dat de bossen van de aarde verdwijnen……

….Berry identificeert onze problemen en toont aan dat deze zo enorm zijn dat een evolutie in menselijk bewustzijn nodig is. ….”

                                                                   kunst M.Coelho

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.