De oorzaken van de bijensterfte; nieuw onderzoek

Bijenvolken worden al jaren gedecimeerd, maar echte verklaringen waren er tot nog toe nauwelijks. Daarom bleven onderzoekers verder zoeken naar factoren die de problemen met de gezondheid van bijen, waaronder infecties , insecticiden en landbouwpraktijken wel kunnen verklaren. Allemaal leken ze in verband te staan met bijensterfte, maar de echte oorzaak was waarschijnlijk complex, zo werd gedacht.

Daar lijkt nu een doorbraak in te zijn gekomen. Italiaanse onderzoekers onder leiding van Francesco Pennacchio, van de Universiteit van Napels Federico II hebben ontdekt dat een specifieke groep insecticiden, neonicotinoïden, veranderingen in het immuunsysteem van insecten veroorzaakt, waardoor bijen na blootstelling kwetsbaarder zijn voor infecties. Dat proces hebben ze op moleculair niveau vastgesteld.

Bijen hebben een aangeboren immuunsysteem dat in staat is veroorzakers van infecties te herkennen. Dat systeem is evolutionair heel oud en wordt door veel soorten gedeeld. Uit eerder onderzoek bij zoogdieren was al gebleken, dat neonicotinoïden de werking van genen die zijn verbonden met het immuunsysteem, beïnvloeden. Dat gebeurt door het blokkeren van een belangrijke regulator van het aangeboren immuunsysteem, een eiwit genaamd NF-kB.

De onderzoekers testten deze methode met succes op fruitvliegjes, en vervolgens ook op bijen. Daaruit bleek dat bijen die geen dosis neonicotinoïde kregen, een virale infectie gewoon konden weerstaan. Maar twee andere groepen, die werden blootgesteld aan de neonicotinoide insecticiden clothianidin en imidacloprid vertoonden wel reacties: hoe meer bestrijdingsmiddelen werden toegediend, hoe groter de kans op infectie.

Bijen worden dus niet direct door neonicotinoïden gedood. Maar de neonicotinoïden verzwakken het immuunsysteem van de insecten zodanig, dat ze aan een breed scala van infecties kunnen bezwijken.

Een recente studie die werd gepubliceerd in Ecology Letters laat zien hoe een bijenvolk instort als gevolg van langdurige blootstelling aan zeer lage dosis neonicotinoïden. In die studie gaat het om blootstelling aan residuniveaus in stuifmeel en nectar die ook in de Nederlandse situatie in land en tuinbouwgebieden volop voorkomt in het vrije veld.

Deze resultaten bieden een stevige ondersteuning voor de poging van de Europese Unie om het gebruik van neonicotinoïden definitief te verbieden, een beslissing die eerder dit jaar al tijdelijk werd genomen. Verschillende chemische bedrijven hebben aangekondigd dat ze de EU zullen aanklagen om het verbod in te trekken. Het zal nu moeilijker worden om die aanklacht te onderbouwen.

Links:

Het onderzoek

Publicatie in Chemistry World

Ecology Letters

Bron: Duurzaam Nieuws, 30 oktober 2013

Europa maakt begin met bescherming bijen

2013-04-29 | Bron: iNSnet | redactie

Er komt een deelverbod op drie voor bijen dodelijke bestrijdingsmiddelen. Dat heeft de Europese Commissie vandaag besloten, nadat een meerderheid van de lidstaten dit voorstel steunde. Greenpeace noemt het een eerste stap in de goede richting, maar om de bijen en andere insecten te beschermen is een totaalverbod nodig op alle voor bijen schadelijke landbouwgiffen.

Het Europese verbod geldt voor een beperkt aantal toepassingen van deze bestrijdingsmiddelen, allen neonicotinoïden. Daarnaast wil de Europese Commissie een verbod op het gebruik van deze neonicotinoïden in producten voor particulieren. De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA zegt dat deze drie neonicotinoïden een ‘hoog acuut gevaar’ betekenen voor honingbijen. Zelfs lage doses van het gif verzwakken de bijen en tasten hun oriëntatievermogen aan.

Landbouwexpert Herman van Bekkem van Greenpeace noemt het verbod een logisch vervolg op de groeiende stapel wetenschappelijk bewijs van de schadelijke werking van deze bestrijdingsmiddelen. Van Bekkem: “Met dit deelverbod onderkent Europa eindelijk het probleem van deze landbouwgiffen. Ook burgers maken zich zorgen over de toestand van de bijen, blijkt uit de vele reacties die wij krijgen op onze campagne tegen bijensterfte en voor . De tijd is rijp om door te pakken en te stoppen met alle schadelijke landbouwgiffen. De politiek mag niet toegeven aan de lobby van gifgiganten als Bayer en Syngenta.”

Deze bedrijven negeren wetenschappelijk bewijs van de giftigheid van middelen die zij produceren. Zij zijn een intensieve lobby gestart om een verbod op hun bestrijdingsmiddelen te voorkomen. Vorige week bleek uit de kwartaalcijfers van Bayer en Syngenta dat zij grote winsten boeken op deze middelen. Neonicotinoïden worden vooral gebruikt als zaadcoatings, verwerkt in de akkerbodems of gespoten op gewassen.

Volgens Greenpeace is er genoeg wetenschappelijk bewijs om in ieder geval zeven bestrijdingsmiddelen te verbieden omdat ze in verband worden gebracht met bijensterfte.

Landbouwexpert Herman van Bekkem. “Bijensterfte is één van de meest duidelijke en zichtbare gevolgen van ons vastgelopen landbouwsysteem dat het milieu vervuilt en natuurlijke bestuivers schade toebrengt. Terwijl bijen en andere bestuivers de grootste natuurlijke bondgenoten zijn van boeren. Gelukkig is dit gif ook helemaal niet nodig door slim samen te werken met de natuur, in plaats van tegen de natuur. Beleidsmakers moeten inzetten op gezonde ecologische landbouw.”

Biodiversiteit: van LEVENsbelang!

Het is een bekend verhaal. De kanarie in de kolenmijn.  Als de kanarie dood ging  dan wisten de mijnwerkers dat er dodelijke gassen aanwezig waren  en was er hopelijk  nog tijd genoeg om te vluchten en hun leven te redden. Zo is het ook met  dieren en planten met wie we het levensweb delen. Sommige planten en/of dieren kunnen ons op tijd waarschuwen dat onze gezondheid in gevaar is. Toch schijnt het zo te zijn, volgens E.O. Wilson, een van de meest hedendaagse en vooraanstaande biologen, dat er weinig of minstens te weinig aandacht is voor de verbinding tussen het ons omringende milieu en de menselijke gezondheid.

We zijn ondertussen over het algemeen goed op de hoogte van de effecten van toxische stoffen, vervuiling, de verwoesting van bossen en het daarmee verdwijnen van de grondstoffen voor medicijnen. Het regenwoud is immers de grootste apotheek ter wereld.

Nu wordt vastgesteld dat er te weinig aandacht is voor het samenspel tussen biodiversiteit en menselijk welzijn. Het huidige wereldbeeld waarvan wordt uitgegaan is, dat gezondheid iets is van de menselijke soort alleen, met uitzondering dan van de invloed van sommige huisdieren of vee. Die kunnen onze gezondheid beinvloeden, maar de rest van de soorten staan  daar buiten.

Het handhaven van de biodiversiteit echter is van groot belang voor de gezondheid van de mensen. Het verlies aan biodiversiteit en het uitsterven van de soorten en alles wat er mis gaat met de management van ecosystemen in de wereld,  heeft een grote invloed op het verspreiden bijv. van besmettelijke ziekten.

Wij mensen blijven afhankelijk voor leven en welzijn van een zo groot en divers mogelijk web van levende soorten. We zweven niet boven de biosfeer in een of ander spiritueel of technisch wetenschappelijke sfeer of planeet. Het leven is in ons en om ons heen.

Het is en blijft van het grootste belang om alle aandacht te geven, aan het behouden van de biodiversiteit. Wij mensen maken deel uit van alles wat leeft en onze gezondheid en ons welzijn hangt af van de samenhang en het welzijn alle leven en niet van enkele soorten. Bijv. uit onderzoek is gebleken dat op het moment elk jaar een half miljard mensen getroffen worden door malaria en dat op  zijn minst een miljoen mensen er aan zullen sterven, meest kinderen onder de vijf jaar, de meeste in Afrika. Dat is meer dan twee keer zo veel dan een generatie geleden! Een goed voorbeeld van de samenhang tussen menselijke gezondheid en biodiversiteit.

Over dit onderwerp is een belangwekkend boek verschenen. Meer dan 500 wetenschappers over de hele wereld hebben er aan bijgedragen en onderzoek voor  gedaan.

Sustaining Life: How Human Health Depends on Biodiversity, Eric Chivian, oprichter en directeur van Center for Health and the Global Environment, Harvard Medical School, and Aaron Bernstein.

ISBN : 9780195175097

Bron: Resurgence Magazine, nr. 261, pag. 10-13

Het Jaar van Biodiversiteit

Het levensweb

Verbondenheid ontdekken

Alles is heilig,  zeggen de oudsten van de eerste( inheemse) volken. Het is een illusie te denken dat iets of iemand op zichzelf bestaat. Dat geldt voor de natuur en voor de mensen. Als er een boom gekapt wordt in de Amazone, zal een boom in de Filippijnen daar op reageren.

Tot in de twintigste eeuw heeft het geduurd eer de wetenschappelijk wereld de verbondenheid van alle leven kon bewijzen. Maar voor de mensen die diep verbonden leefden met de Aarde, was dit al zo van oudsher. Alles is met alles verbonden.

De oorsprong van verbondenheid

In het begin was er één Schepper – een goddelijke intelligentie, daarom is alles wat is ontstaan, doorlicht met eenzelfde sacraliteit. In ieder van ons is heel de kosmos aanwezig: alles wat ooit was, alles wat was en alles wat zal zijn – heel de natuur, onze Moeder de Aarde, de zon en de maan, sterren en planeten. Wij zijn kosmos.

Elke cel in ons lichaam verbindt ons met de geschiedenis van de Kosmos en alle leven; we kennen de kracht van het levensweb de onderlinge verbondenheid van alle dingen van binnenuit. Waar de huidige mens voorbijgaat aan dit innerlijk weten, wordt de balans verstoord. Als de relatie van onderlinge afhankelijkheid vergeten wordt en de mens zich boven de rest van “onze relaties” plaatst, wordt hij niet langer gevoed door de wijsheid van de Aarde. Dan scheurt het web van alle leven, met alle gevolgen die we nu zien. Want geen soort kan gemist worden in de delicate harmonie en balans van alle levensprocessen.

Verbondenheid leren

We worden uitgenodigd om diep in onszelf te kijken naar de mate waarin we die diepe verbondenheid met alles beleven. Naar het inzicht dat we hebben in de situatie van de biodiversiteit in eigen omgeving, in ons land, en de mate waarin we aan het verlies of herstel er van bijdragen.

Het begint dus weer allemaal in eigen hart. Alle acties voor herstel van biodiversiteit beginnen bij de diepe communicatie met onze “familie van de Aarde”. De indianen noemen dit “Mitakuye oyasin” ( Lakota – al mijn relaties, verbindingen, mijn familie). In ieder van hen is heel de kosmos aanwezig net zoals in ons. Zo zijn we onlosmakelijk met elkaar verbonden.

We zullen ervaren dat we nooit alleen zijn, omdat we gedragen worden door het web van leven. En wij zullen dragen, respecteren, ons intens verheugen en verwonderen om “onze familie” en wat zij ons wil zeggen, leren, geven..

Toen de mens op Aarde verscheen was de biodiversiteit groter dan in alle miljarden jaren daarvoor.Dat is wel heel erg veranderd in onze tijd.  Onze uitstervende familie, zij die verdwenen zonder afscheid te nemen,  spreken ons aan op onze waardigheid als mens: de hoeder van Leven te zijn.

Het verhaal van de bijen

Hebt u ze al gezien, de eerste bijen en hommels, wakker gekust door de warme lentezon.

Miljoenen jaren geleden, lang voordat er ook maar een mens deze aarde bewoonde, waren de bijen al met hun werk begonnen. Immers de bijen zorgen voor 80% van alle  bestuiving. De rest is voor de wind en andere vormen. Het was een bijzondere tijd in de evolutie toen de bijen verschenen.

Bijen werken samen met planten, bomen, struiken en hun bloemen en voorzien zo in de voeding voor mens en dier.

Als u vandaag eet, staat u dan eens stil bij het aandeel dat het werk van de bijen  hebben gehad in uw maaltijd. Zonder bijen zou ons bord gedeeltelijk leeg zijn.

Eonen zijn voorbij gegaan sinds het begin en op een goede dag was er de eerste mens. Hij keek om zich heen en vond zijn tafel gedekt. Als de mens er eerder was geweest dan de bijen, zou hij niet overleefd hebben.

Een derde van al ons voedsel komt voort uit de bestuiving van bijen. Zoveel vruchten, groenten en granen bestaan  enkel nog in onze herinnering als de bijen verdwijnen. Wat zal dit betekenen  voor de mens, maar ook voor de dieren en de planten?

De wetenschapper Albert  Einstein  stelde vast in de vorige eeuw, dat als de bijen verdwijnen de mens nog vier jaar heeft om te leven.

Er is iets ernstigs aan de hand met de bijen.  En het lijkt er op dat we kunnen zeggen dat de mens daar een grote factor in is. Enige tijd geleden las ik in ecologische vakbladen over de verdwijning van de bijen in China.  De mens was begonnen met het bestuiving van vruchtbomen met de hand. Ik kon het me niet voorstellen en toen ik vorig jaar vrouwen uit China ontmoette in de Filippijnen vroeg ik er naar. Uit hun antwoord maakte ik op, dat het inmiddels daar een gewone zaak was geworden. Mensen helpen bij het bestuiven van vruchtbomen was al een wijze van leven geworden.

Plotseling sterven er de afgelopen jaren ook in Europa en de VS hele bijen volken uit.  In Duitsland is gebleken dat van de 30 bijen er 29 gif van de bestrijdingsmiddelen in zich draagt.

Monsanto heeft in India o.a. willens en wetens door genetische manipulatie het stuifmeel van voedingsgewassen vergiftigd, zodat bijen er sterven als ze hun werk  doen.     (Bron: activiste en wetenschapper Vandana Shiva)

 

Er is een nieuwe ziekte geconstateerd, hoewel bepaalde onderzoekers dit niet bevestigen: Collony Collapse Disorder.  Daardoor sterven plotseling hele bijeenvolken. In de VS verdween in 2007-2008    1/3  van alle bijenvolken.  Er is ook sprake van de Varroa mijt, het verlies aan habitat en de radiatie van mobiele telefoons als de oorzaken van het verdwijnen van de bijen.

Wat kunnen we doen?

Boek: Barefood beekeper”. Philip Chandler. www.biobees.com

. Grijp niet in in het leven van de bijen.

. Bestudeer biologische bijenhouderij, als dat opportuun is.

. Eet biologisch voedsel.

. Bestudeer welke struiken, planten, bloemen bijen aantrekken.

. Plant ze zo mogelijk.

. Zoek informatie over de stiuatie van  de bijen in uw omgeving.

. Zoek op het Internet relevante informatie.

. In dit jaar van de biodiversiteit zijn er veel goede bronnen en acties.

. Doe mee waar mogelijk.